Deze weken bekijkt Arbitraallicht het WK en zal met een kritisch, maar ook cynisch, humoristisch en spottend oog verslag doen van de keuzes van de scheidsrechters en hun assistenten op dit mondiale toernooi. U zal zich ondertussen, gezien de frequentie van de columns, wel afvragen of hier één persoon achter steekt of meerderen: dit laatste is het geval.
Voetbal is… een hele kunst!
U kent ze vast nog wel: de afbeeldingen van “Liefde is…”
Ik weet niet of het nog steeds zo is, maar vroeger vonden we ze dagelijks terug in ‘de krant van wakker Nederland’. Die woorden hebben in de Coronaperiode overigens een totaal andere lading gekregen, ‘wakker Nederland’, maar dat terzijde. Achter de plaatjes van Liefde is… stond elke dag een andere tekst geplakt met een bijpassende illustratie van een stigmatiserend jongetje en meisje en dat bracht een klein beetje extra liefde aan het begin van je dag.
Dat bracht ons op de titel van deze column: “Voetbal is…” Met al die nachtelijke wedstrijden kan je gerust elke dag vullen met een klein beetje extra voetbal aan het begin van je dag. Omdat wij dat te kort door de bocht vonden, hebben we er een column van gemaakt en die wordt gelukkig steeds beter gelezen op Deventer Voetbal.
Maar stel dat wij zouden terugvallen op het idee van de emblemata (plaatje/praatje): “Voetbal is…” dan zouden we daar elke dag een nieuwe tekst achter kunnen plakken, bijvoorbeeld:
- Voetbal is … oorlog (zoals Rinus Michels in de jaren ’70 bij Ajax predikte en wat mijn collega in column 12 niet geheel toevallig als titel koos); met de bijpassende afbeeldingen van Trump en Mojtaba Khamenei, de huidige opperste leider in Iran zou niemand dit verbaasd hebben;
- Voetbal is … emotie. Dat zagen we de eerste weken van dit WK geregeld, op het moment dat de ‘kleinere’ voetballanden scoorden tegen voetbalgrootmachten of als zij zelfs een of meer punt(en) pakten (denk aan Marokko, Qatar, Nieuw Zeeland, Colombia, Curaçao, Congo, Saoedi Arabië, Kaapverdië en Iran die allen onverwachte prestaties leverden tegen Brazilië, Zwitserland, Portugal, Uruguay, Spanje, Ecuador, Egypte en België). Hoe met name de ‘armere’ landen leven voor het voetbal of een kaartje bemachtigen voor de wedstrijden en dan vieren alsof ze bevrijd worden, dat is prachtig om te zien. Het past niet bij ons als Nederlanders, maar een vleugje van dat temperament zou ik het Oranjelegioen graag meegeven. Ik denk dat we het vannacht goed kunnen gebruiken…;
- Voetbal is … nog meer emotie: zijn de prestaties van de ‘reuzendoders’ een lust voor het oog, dan zijn de geëmotioneerde uitspraken voor de camera soms een lust voor het oor. Een huilende advocaat, waar zie je dat nog tegenwoordig? Werkelijk schitterend wat De Kleine Generaal overal ter wereld presteert en hoe recht door zee de Hagenees verwoord hoe het zit;
- Voetbal is … mooie televisie! Op die dag hield zelfs koning Willem Alexander zijn emoties niet in bedwang. Hij bezocht zowel de andere Oranjes als ‘The Blue Wave’. Hij wilde zich op euforische wijze voor de camera uitspreken over de prestaties van Oranje tegen Zweden, toen hij enkele lettergrepen verhaspelde. In plaats van ‘defibrillator’ sprak hij over een ‘delivibrator’, een prachtige Freudiaanse verspreking, die vooral bij de Engelse commentatoren in de smaak viel (‘daily vibrator’). U had de blik van Ariane moeten zien toen koning Willem zich versprak en Maxima dacht: “Dat is een beetje dom” (en stiekem misschien wel: “Ik wil ‘m!”). De wens is de vader van de gedachte;
- Voetbal is … Oranje! En dan de afbeelding van een iets te veel op de kleur van een sinaasappel lijkende Trump erbij, die niet zou misstaan in de fanwalk richting stadion. “Naar links! Naar rechts!” De gemiddelde verkiezingscampagne in de VS is er niets bij;
- Voetbal is … vermaak. Puur als liefhebbers van het spelletje gaan elk weekend vele spelers en scheidsrechters de wei in. Geld speelt geen rol. Scheidsrechters (ook diegenen die thuis weinig te vertellen hebben) fluiten voor het plezier, dat van u en van henzelf. Ze hebben geen enkel belang bij winst van team A of team B; ze fluiten voor de lol en om sportief bezig te zijn; dat is precies waar het misgaat als de commercie of politiek om de hoek komt kijken;
- Voetbal is … nooit meer slapen. Niet alleen de roman van W.F. Hermans, geschreven in 1967 over de chaos in de wereld, zingeving en ambitie en het failliet van de wetenschap, maar ook het nachtelijke VPRO-radioprogramma van Femke van der Laan en Ellen Deckwitz, waarin kunst, cultuur en actualiteit centraal staan; zij dragen de gelijke titel: “Nooit meer slapen”. Tijdens dit WK komt het geregeld voor dat het Nederlands elftal in die nachtelijke uren op onze beeldbuis verschijnt. Tegen de Noord-Afrikaanse landen Tunesië en a.s. vannacht tegen Marokko is dat opnieuw het geval. Voor onze nachtrust is dat niet goed, want wij willen er iets zinvols, iets bijna artistieks over kunnen schrijven, zoals het boek en het radioprogramma ook hebben gebracht. Maar wij maken ons geen illusies: zover zullen wij het niet schoppen. Onze column zal nooit zoveel teweeg brengen en dat is maar goed ook. We zullen pas in de vroege dinsdagochtend weten of we op 4 juli tegen de Canadezen mogen aantreden en lukt dat niet, dan geldt:
- Voetbal is … de belangrijkste bijzaak van het leven. Alle oranje merchandise uit de schappen; over tot de orde van de dag en dan hoop ik maar 1 ding: laat alsjeblieft zo’n voetbaldwerg eens wereldkampioen worden. Dan weten we allemaal dat deze 1,5 maand durende hype één grote poppenkast is voor de welgestelden in de wereld; zij die wegkijken voor de grotere problemen die er zijn.
Maar als er geen voetbaldwerg kampioen wordt – en die kans is groot met Argentinië als enige voetbalreus aan de rechterkant van het schema – dan is daar het ‘Jan Klaassen-syndroom’: het verschijnsel dat het publiek meer informatie heeft over dreigend gevaar dan de hoofdrolspelers zelf. Zij zijn dan niets meer dan poppenspelers, voor wie het grote geld bepaalt wat de uitslag wordt en waar wij al eerder over schreven.
Commedia dell’arte: Italiaans improvisatietheater, met de bekende personages: machthebbers, dienaren en knechten. Een kunstvorm die zo uit de koker van Infantino getoverd zou kunnen zijn. Ofwel: Voetbal is… Jan Klaassen.
We wensen u aangenaam nachtelijk vermaak toe; winnen wordt nog een hele kunst!
