Wekelijks delen bekenden met roodgele roots hun visie op Go Ahead Eagles en alles eromheen. Deze week wederom de oud-voorzitter van Go Ahead Eagles aan het woord: Edwin Lugt.
UEFA COËFFICIËNTENDRAMA: HET GEBREK AAN VISIE BIJ DE TOP 3
Nu Go Ahead Eagles, na de klinkende 6-0 overwinning op NAC, vrijwel zeker is van directe handhaving, kunnen we ons weer eens richten op de staat van het totale Nederlandse betaald voetbal.
De term ‘UEFA-coëfficiënten ranglijst’ vormt daarbij inmiddels binnen de Eredivisie bijkans hét gesprek van de dag. Wat is er namelijk aan de hand?
Vanwege de slechte prestaties van de Nederlandse clubs dit seizoen, verliest ons land met ingang van seizoen 2027/28 haar tweede rechtstreekse Champions League-plek. En dat scheelt zo’n € 50 miljoen aan gegarandeerde inkomsten.
En dus is de Eredivisie in rep en roer. Na 3 seizoenen met 2 directe CL plaatsen, is Nederland van de 6e naar de 7e plaats gezakt, daarbij van plaats wisselend met onze ‘eeuwige concurrent’, Portugal.
Nu gaan er binnen de voetballerij stemmen op dat die 6e plaats eigenlijk best uitzonderlijk was en dat de ambitie om structureel twee directe CL-plaatsen te hebben en te behouden, niet reëel zou zijn. Grote onzin wat mij betreft.
Nederland heeft 80% meer inwoners, het aantal actieve voetballers is 5x zo hoog en de omvang van de Nederlandse economie is 3,5x zo groot als die van Portugal.
België staat nummer 8 en ook ten opzichte van dit land ‘scoort’ Nederland op alle fronten beter.
Maar daar komt ie: daar waar de voetbaleconomie (hoogste divisie) van België nog € 100 miljoen kleiner is dan die van Nederland, is die van Portugal ongeveer € 150 miljoen, ofwel zo’n 15%, groter.
Hoe dat kan?
De Portugese Primeira Liga realiseerde gedurende de afgelopen drie seizoenen € 120 – € 140 miljoen per jaar meer aan uitgaande transfers dan de Eredivisie.
Bijzonder, want Nederland staat toch bekend als opleidingsland en zou zich op dat terrein juist moeten kunnen onderscheiden.
Het grote verschil zit echter in de spelers die vanuit Portugal ‘geëxporteerd’ worden: qua transferwaarde vertegenwoordigen spelers met de Portugese nationaliteit slechts 30% en spelers uit Zuid-Amerika maar liefst 65%. In Nederland zijn deze percentages respectievelijk 50% en 35%.
Voornaamste reden? Portugal kan onbeperkt goedkope spelers uit Zuid-Amerika halen, Nederland kent -als enig land in Europa- sinds 2004 een salaris-gerelateerde non-EU regel, waarbij een speler <21 jaar minimaal € 300.000 moet verdienen (≥21 jaar is het dubbele).
Deze regel is destijds ingevoerd om de opleiding van eigen spelers te beschermen – al kunnen Nederlandse clubs natuurlijk wel onbeperkt binnen Europa ‘shoppen’. Het probleem zit hem dus wellicht deels in die non-EU regel, maar het gaat veel dieper dan dat.
Het gebrek aan competitive balance, d.w.z. de te grote krachtsverschillen binnen de eigen competitie, is in Nederland de grote boosdoener.
Nu zal u wellicht denken: maar kijk op dat gebied eens naar Portugal, het gat tussen de Top 3 daar en de rest is nog veel groter dan in Nederland. Dat klopt, maar daar draait het dan ook slechts om die 3 clubs en hun model is dus voor een groot gedeelte gebouwd op die Zuid-Amerikaanse spelers.
In Nederland is het juist van belang dat de Top 3 meer tegenstand krijgt; dáár worden spelers beter van.
Ruim 20 jaar geleden, toen ik directeur van de Coöperatie Eerste Divisie was, bracht ik dit onderwerp al aan de orde: protectionisme, het eigenbelang van de Top drie, en dan met name op het gebied van de verdeling van de tv-gelden.
Ter illustratie: in Nederland bedraagt dit seizoen de verhouding hoogste – laagste uitkering 4,8:1, ofwel € 14,5 (PSV) vs € 3 miljoen (Telstar). Ter vergelijking: bij de Bundesliga is dit 2,2:1 en bij de Premier League zelfs 1,6:1.
Ik heb altijd gezegd dat € 1 miljoen extra voor een club als Excelsior of Go Ahead Eagles een veel grotere rendementswaarde heeft dan datzelfde bedrag voor Ajax, Feyenoord of PSV – overigens wel onder de voorwaarde dat die extra miljoen bij de eerstgenoemde clubs niet direct in de zakken van dezelfde kwaliteitspelers verdwijnt.
De Top 3 clubs hebben zich hier echter altijd tegen verzet. Puur vanuit korte-termijn eigen belang, zich echter niet realiserend dat zij met deze opstelling hun eigen belang op middellange en lange termijn juist zouden schaden.
Enige visie op de toekomst van het Nederlandse voetbal, en dan met name hoe het niveau van de Eredivisie structureel te verhogen, ontbrak en ontbreekt simpelweg bij Ajax, Feyenoord en PSV.
Dat is dus best schrijnend te noemen.
Het is dan ook niet verrassend dat juist AZ het initiatief nam tot een onderzoek, waarbij het zich wendde tot Matt Andrews van Harvard University.
Deze deed begin vorige maand verslag van zijn bevindingen:
- De Eredivisie bevindt zich qua kwaliteit rond plek 10 van Europa
- De financiële ongelijkheid groeit
- De middenmoot is structureel te zwak
- Dit schaadt uiteindelijk ook de Nederlandse topclubs in Europa
Zijn aanbevelingen? Een andere geldverdeling, een andere competitiebalans en structurele hervormingen.
Hèhè, het werd tijd. Blijkbaar is het ‘Vreemde ogen dwingen’-principe nodig om de ogen van de Top 3 eindelijk eens te openen – althans dat is wat ik hoop.
Naar verluidt was de directie van PSV positief.
De opstelling van Feyenoord is mij onbekend.
De directie van Ajax was echter niet eens aanwezig.
Dat laatste zegt mij genoeg.
